Wiem, że wielu z was myśli: „Dam radę sam/sama” albo „Nie chcę obciążać dziecka kolejnymi wizytami”. Rozumiem to. Ale czasami najlepszą rzeczą, którą możecie zrobić, jest przyjąć pomoc, również z zewnątrz.
Kiedy warto sięgnąć po pomoc?
Szczerze? Im wcześniej, tym lepiej, ale pamiętając również, że nigdy nie jest za późno, aby sięgnąć po wsparcie. Nie musicie czekać, aż będzie „naprawdę źle”. Psycholog to nie ostateczność, to wsparcie. Warto rozważyć pomoc, gdy:
- Dziecko wycofuje się, przestaje rozmawiać o chorobie (albo o czymkolwiek)
- Pojawiają się koszmary, problemy ze snem, lęki nasilają się
- Dziecko mówi rzeczy typu „lepiej by było, gdyby mnie nie było” (w takim wypadku pomoc jest pilna, nie tylko wskazana)
- Macie wrażenie, że nie docieracie do dziecka, że zamknęło się w sobie
- Rodzeństwo zaczyna mieć problemy (zazdrość, poczucie winy, lęki)
- Wy sami jesteście tak wyczerpani, że nie macie siły być wsparciem
Nie czekajcie na kryzys. Psycholog może pomóc zanim będzie naprawdę ciężko.
Grupy wsparcia?
Jak najbardziej. I to zarówno dla dziecka, jak i dla was. Dla dziecka: spotkanie z innymi dziećmi, które „rozumieją” bez słów, to często przełom. Nagle nie są „tym dziwnym chorym dzieckiem”, są w grupie, gdzie wszyscy mają podobne doświadczenia. Mogą rozmawiać o rzeczach, których nie chcą mówić wam (bo was chronią).
Dla was: grupy dla rodziców to miejsce, gdzie możecie w końcu powiedzieć na głos to, czego boicie się powiedzieć komukolwiek innemu. Gdzie nikt nie powie „ale musisz być pozytywny” czy „jakoś to będzie”. Ludzie tam po prostu wiedzą.
Jak przygotować dziecko na rozmowę z psychologiem?
Małym dzieciom (5-8 lat): „Poznasz panią/pana, która/y pomaga dzieciom rozmawiać o trudnych uczuciach. Możecie razem rysować, bawić się, a ona/on wie dużo o tym, jak pomóc dzieciom, które chorują.”
Starszym dzieciom (9-12 lat): „Wiem, że choroba jest trudna i że czasem ciężko jest o tym rozmawiać ze mną albo z tatą. Psycholog to osoba, z którą możesz porozmawiać o wszystkim. O tym co cię złości, czego się boisz, nawet o rzeczach, których nie chcesz nam mówić. To twoje bezpieczne miejsce.”
Nastolatkom: „Nie mówię, że coś z tobą nie tak. Ale to, przez co przechodzisz, to na prawdę dużo jak na jednego człowieka. Psycholog może pomóc ci to ogarnąć. To twoja przestrzeń, nie będę pytać o czym rozmawialiście, jeśli nie będziesz chciał/a mi mówić.”
Ważne zasady:
- Nie mówcie „idziemy, bo masz problem” – mówcie „idziemy po wsparcie”
- Podkreślcie, że to nie kara i nie oznacza, że dziecko jest „nienormalne”
- Zapewnijcie o poufności – psycholog nie będzie wam wszystkiego powtarzać
- Pozwólcie dziecku współdecydować (np. wybrać psychologa po pierwszym spotkaniu)
- Nie oczekujcie natychmiastowych efektów – zaufanie buduje się stopniowo.
Co jeśli dziecko odmawia?
„Rozumiem, że nie masz ochoty. Możemy spróbować raz, a potem zdecydujesz czy chcesz wrócić? Obiecuję, że jeśli naprawdę nie będziesz chciał/a, nie będę cię zmuszać.”
Czasem pomaga pokazać, że wy też szukacie wsparcia: „Wiesz, ja też rozmawiam z kimś o tym wszystkim. To pomaga.”
Sięgnięcie po pomoc to nie porażka. To mądrość. To troska. Nikt nie powinien dźwigać tego sam. Ani wy, ani wasze dziecko.
Jesteście niesamowici w tym co robicie każdego dnia. Pozwólcie komuś wam w tym pomóc.
Trzymam za Was kciuki ❤️
Autorka: Małgorzata Brózda, psycholog
Zapraszamy na grupę wsparcia dla rodziców i opiekunów dzieci chorych na PSC, AIH.